Erdemli Nesil Derneğimizde “Adem Kıssası” konulu tefsir dersimizi gerçekleştirdik.

0

ADEM KISSASI VE ALINACAK DERSLER

Adem(as) Kıssasında biz müminler için büyük
dersler vardır. Yaratılışımız ve imtihan serüvenimiz açısından bizlere dersler
sunan bu kıssayı bölümlere ayırarak anlamaya çalışacağız inşallah.

1-Allah’ın, Adem’i yaratacağını
meleklere bildirmesi ve meleklerin buna karşı cevabı:

Allah, topraktan bir insan yaratıp ona
ruhundan üfleyeceğini meleklerine haber verir. Meleklere: ‘Ben yeryüzünde
bir halife yaratacağım’ deyince, melekler: ‘Orada bozgunculuk yapacak, kan
dökecek birini mi yaratacaksın? Oysa biz seni hamd ile teşbih ediyor ve takdis
ediyoruz! dediler. Allah da
: ‘Ben sizin bilmediğinizi bilirim’
dedi
ve Topraktan bir İnsan yarattı ve ruhundan ona üfledi Bakara 30,
Hicr-28-29

Halife Kavramı: Rabbimizin “Halife
yaratacağım” sözünden şunlar anlaşılabilir;

a) Yani yeryüzüne hâkim ve yönetici olacak
birini yaratacağım

b) Daha önce yaşayan topluluklardan sonra
gelen bir varlık yaratacağım.

c) Emir ve yasaklarımı yeryüzünde gözetmekle
görevlendirilmiş bir vekil yaratacağım.

“Sizi dünyada halifeler yapmış olan O’dur.”(Enam,
6/165),

“O nesneler / putlar mı üstün yoksa, çaresiz kalıp kendisine yalvaran insanın duasını kabul edip sıkıntısını gideren ve sizi dünyada halifeler yapan Allah mı?”(Neml, 27/62)

Meleklerin Cevabı çok ilginçtir; Adem’in
kan dökeceğini ve fesat çıkaracağını nasıl biliyorlardı?

Bu konuda da Meleklerin daha önce irade sahibi
olan Cin’lerin yaptıklarına vakıf olduklarını düşünebiliriz. Yâda cin’ler ile
insanların mücadelesi sonucu yeryüzünde kan dökülebileceğini tahmin etmiş
olabilirler. Allah en iyisini bilir.


2-Allah’ın Adem’e isimleri öğretmesi
ve Melekleri imtihana tabi tutması

Adem’e isimlerin tümünü öğretti. Sonra onları
meleklere yöneltip: ‘Haydi gerçekten doğrulardansanız şunların isimlerini
bana söyleyin’ dedi. Melekler buna karşılık olarak: ‘Sen yücesin, bizim senin
bize öğrettiğinden başka bir bilgimiz yoktur. Yüce ve hakim olan sensin dediler.

Allah, Adem’e isimleri meleklerin yanında haber vermesini istedi. Adem isimleri
haber verince Allah: ‘Demedim mi ben göklerin ve yerlerin gaybını
bilirim. Sizin açıkladığınızı da, gizlediğinizi de bilirim! dedi.
Bakara
31-32-33

İnsan kainatta üstün, eşsiz bir varlık olarak
yaratılmış, bu eşsiz ve üstün konumuyla uyumlu bir görevle görevlendirilmiştir.
Onun dünyadaki sıfatı ‘halife’dir. Bu sebeple İnsan dünyada kendi başına
buyruk olarak yaratılmamıştır. İnsan Allah’ın ölçülerini unutmamalı, halife
olduğunu unutup, kendini hakim zannetmemelidir. Eğer haddini aşıp böyle bir
iddiada bulunursa kafir, zalim ve fasıklardan olacaktır.

Adem’e isimlerin öğretilmesi, İnsanın
en önemli özelliğine işarettir.

Allah, Adem’e isimleri öğreterek eşya hakkında
temel bilgiyi vermiştir. İnsana bilgi ve yetki (irade) birlikte verilmiş ve
ondan bazı isteklerde bulunulmuştur. O hilafetini bu verilen bilgi ve yetkiyle
sürdürecektir. Hilafeti adalet sınırları içinde olmalı, hevasına uymamalı ve
Allah’a teslim olması gerektiğini unutmamalıdır.

3-Allah meleklere Adem’e secde
etmelerini emretmesi

Bundan sonra Allah meleklere Adem’e
secde etmelerini emretti. Meleklerin hepsi secde ettiler. Ancak İblis secde
etmedi, büyüklendi, yüz çevirdi ve kafirlerden oldu
. Allah: ‘Ey
İblis, sana ne oluyor da Ellerimle yarattığıma secde etmiyorsun, nedir bu hal?
deyince,
İblis: ‘Benden Üstün tuttuğun kişi bu mu? Ben ondan daha
üstünüm. Beni ateşten onu ise çamurdan yarattın. Ben hiç o çamurdan yarattığına
secde eder miyim?’
dedi. Allah ona in oradan çünkü senin orada
büyüklük taslaman haddin değildir. Hemen çık oradan çünkü sen aşağılıklardansın-kovulmuşlardansın
.
Bakara 34,Araf 12-13,İsra 61-62-

Şeytan kendi
iradesi ile isyan etmiş ve Allah ta buna müsaade etmiştir. Böylelikle insan
denilen varlığının imtihanında negatif rol almış olmaktadır.

Teslimiyet örneği melekler, kibir,
öfke, isyan ve günahta ısrar eden nankörlük örneği İblis ve iyilik ve
kötülüğe yönelme hissini içinde barındıran ve iki yöne de gidebilme gücüne
sahip olan insan. İnsan bu haliyle hem meleklerle ve hem de İblisle aynı
yerde bulunabilecek ve yarışabilecek durumdadır. Yani hem meleklerden de yüce
ve hem de İblisten de aşağılık olabilir.

İblis Allah’a inanmakta, O’nun sıfatlarını
bilmektedir, Ancak Allah’a itaat etmeyip, büyüklenen ve yüz çeviren biridir. Bu
yüz çevirmesi ve büyüklenmesinden dolayı lanetlenmiştir. İnsanlardan da kim
büyüklük taslar, Allah’ın emirlerinden yüz çevirirse Allah’ı tanısa ve O’na
inandığını söylese de İblis gibi nankörlerden sayılacak ve laneti hak
edecektir. Yüz çeviren, büyüklenen ve Allah’ın yolundan alıkoymaya çalışanlar
İblis ile birlikte cehennem halkı olarak orayı dolduracaklardır. Sad -75-77
(Ellerimle yarattığıma-kovulmuşlardan)

İblis,Allah’ın kendisine verdiği özellik ve
kabiliyetlere dayanarak Adem’den daha üstün olduğunu savunmaktadır.Yani kendi
kabiliyetleri ile kazanmadığı özelliklerle üstünlük taslamıştır. Bu yönü ile ÇAĞDAŞ
IRKÇILARIN DA ATASI
sayılır. Ayrıca İblis, kendi aklı ile bir üstünlük
ölçüsü oluşturmuştur. Hâlbuki tüm ölçüleri koyan Allah’tır. Bu sebeple iyi ile
kötünün, doğru ile yanlışın, adalet ile zulmün, güzel ile çirkinin vs tüm bu
konularda ölçü koymaya tek yetili olan Alemlerin Rabbi olan Allah’tır.

4-İblisin, Allah’tan süre talep etmesi
ve İnsanlar yoldan çıkarmak için neler yapacağını bildirmesi

İblis Allah’tan insanların yeniden
diriltilecekleri kıyamet gününe kadar süre istedi. Allah da ona istediği süreyi
verdiğini söyledi
. Bu aşamadan sonra İblis kendisine verilen sürede neler
yapacağını anlatmaya başladı: ‘Beni azdırdığın için ben de onları saptırmak
için senin doğru yolunun üzerine pusu kuracağım. Sonra da onların önlerinden,
arkalarından, sağlarından ve sollarından onlara sokulacağım. İzzetin hakkı için
İhlaslı (samimi) kulların hariç onların hepsini senin yolundan ayıracağım ve
onları azdıracağım. Kötülükleri onlara güzel göstereceğim, Onların çoğunu
şükredici bulmayacaksın. Onun soyunu buyruğum altına alacağım’ dedi
. Allah
İblis’e, halis kullara karşı onun hiç bir gücü olmadığını, İblis’e ancak
azgın kimselerin uyacağını ve sonunda onunla ve ona uyanlarla Cehennemi
dolduracağını”
söyler. Ve İblis’e şöyle hitap eder: ‘Onlardan
gücünün yettiğini sesinle (çığlığınla) yerinden oynat, atlıların ve yayalarınla
haykırarak yürü, yaygara kopart, mallarında ve evlatlarında onlara ortak ol,
onlara vaatlerde bulun -Ancak Şeytan aldatmadan başka bir şey vadetmez. Sana
uyan kullarım dışında Gerçekten benim Mü’min kullarım üzerinde senin bir hâkimiyetin
olamaz. Rabbin vekil olarak yeter.’ Gerçekten cehennem onların hepsinin
buluşacağı yerdir.

Araf-14-15-16-17-18,İsra 62-64-65,Hicr-39-40-41-42-43,Sad-82

Burada İblis, azgınlığının ve sapkınlığının
müsebbibi olarak Allah’ı göstermektedir. Halbuki kendisi bilerek ve iradesini
kullanarak isyan etmiştir. Tevbe ve itaat yolunu seçeceğine inat ve isyan
yolunu tercih etmiştir. Bununla kalmamış Allah’ın yarattığı kullarına düşmanlık
edeceğini ve onun saf ve dosdoğru yolu üzerinde oturarak kullarını
saptıracağını ifade etmektedir.

5-Allah’ın Adem ve eşine cennette
yaşamalarını bildirmesi, iblise karşı dikkatli olmalarını tembihlemesi ve ilk
yasağın konulması-imtihanın başlaması

Allah ile İblis arasındaki bu konuşmadan sonra
Allah Adem’e İblis’in kendisi ve eşi için düşman olduğunu ve kendilerini
cennetten çıkarmaya çalışacağını ve eğer cennetten çıkarsa yorulacağını söyler
.
Ve Allah Adem’e şöyle söyler: ‘Sen ve eşin cennette yerleşin, orada
dilediğiniz gibi bol bol yiyin için. Burada acıkmak ve açıkta kalmak yoktur.
Susamak ve güneşten etkilenmek de yoktur. Yalnız şu ağaca yaklaşmayın. Eğer bu
ağaca yaklaşırsanız zalimlerden olursunuz.
‘ Bakara 35,Taha 117-118-119

Bu emriler ile birlikte Adem ve eşinin
imtihanı başlamaktadır. Artık ya Rablerinin buyruklarına uyarak yaşayacaklar
yada ona isyan edeceklerdir.

6.İblis’in Adem ve eşini kandırması

İblis lanetlenip de Adem ve eşi de cennete
yerleştirildikten sonra İblis Adem ve eşini cennetten çıkarmak için fırsatlar
kollamaya başlar. Ve onlardan çirkin(sevatihima) yönlerini kendilerine
göstermek için Adem ve eşine fısıldayarak: ‘Rabbinizin sizi bu ağaçtan men
etmesinin sebebi sadece sizin melek olmanız/yok olmayacak bir hakimiyete sahip
olmanız ve ebedi olarak yaşamanıza engel olmak içindir. Yemin ediyorum, tek
amacım size öğüt vermek (iyiliğinizi istemektir’ dedi. Derken şeytan ayaklarını
oradan kaydırdı, Adem ve eşi yasak ağaçtan yediler ve ağaçtan yiyince de çirkin
yönleri kendilerine gözüktü ve Kendilerini cennet yapraklarıyla örtmeye
başladılar.

Böylece İblis onları aldatarak aşağı
sarkıttı (onları önceki mevkilerinden indirdi), ayaklarını kaydırdı ve içinde
bulundukları cennetten çıkardı. Adem Rabbinin buyruğuna karşı geldi, yolunu
şaşırdı. Rabbinin koyduğu yasağı unuttu Allah onu azimli bulmadı.

Allah: ‘Ben sizi o ağaçtan men etmedim mi?
Şeytan size apaçık bir düşmandır demedim mi?
buyurdu. Adem ve eşi: ‘Rabbimiz
biz kendimize zulmettik. Eğer bizi bağışlamaz, bize merhamet etmezsen gerçekten
ziyana uğrayanlardan oluruz’
dediler. Allah onların hepsine birden
seslenerek: ‘Birbirinize düşman olarak inin, sizin için yeryüzünde bir
süreye kadar kalıp geçinme vardır. Orada yaşayacak, orada ölecek ve yine oradan
(diriltilip) çıkarılacaksınız’
buyurdu. Adem Rabbinden birtakım
kelimeler aldı. Allah’a tevbe etti. Allah da onun tevbesini kabul etti.
Şüphesiz o tevbeyi çok kabul edendir ve çok bağışlayandır. Bakara
36-37,Araf-20-21-22-23-24-25,Taha 115-118-120-121-122

SEV’ETE:  سوأة[sev’ete] sözcüğü, “çirkinlikler” demektir ve  سؤ[sue] sözcüğünden türemiştir. “Her türlü kötü, çirkin şeyi yapmak” anlamındaki sue
sözcüğünün, bu anlam ekseninde daha birçok türevi vardır.

Şeytanın, ademe
gizlendiği ve ona gösterdiği şey onun isyan ve kötülük işleme yönüdür. O güne
kadar Adem sadece itaat etme yönünü biliyordu ancak şeytanın kandırması ile
isyan etmiş ve artık isyan eden yönünü de görmüş olmaktadır.

İnsan fıtri olarak haya duygusuna sahiptir.
Hayasız insanlar fıtratları bozulmuş, insanlıktan uzaklaşmış kimselerdir.

Fıtratı bozulmamış insanlar kötülüğü kolay
kolay kabul etmezler. İblis insanın bu özelliğini bildiği için ona öğüt
veriyormuş edasıyla sokulur, doğrulardan olduğuna inandırmak için yemin eder,
yasakları çiğnetmek için bunu yapınca elde edeceği çok güzel sonuçlardan
bahseder ve böylece onu kandırabilir.

İnsanda bulunduğu mevkiden daha üstün konuma
geçme arzusu vardır. Bazen insan bunun için haramları da çiğneyebilir. İblis
Adem ve eşini üstün bir mevki göstererek ve buna inandırarak kandırmış, yasağı
çiğnemelerini sağlamıştır.

İnsanın önünde iki yol vardır; birisi İblisin
(itaatten çıkma, nasihat kabul etmeme ve Allah’a karşı isyan yolunda ısrarla
devam etme) yolu, diğeri de Adem’in (itaat ve yanıldığı zaman hatasında ısrar
etmeyerek dönme, tevbe etme) yolu. Allah da günahında ısrar etmeyen, günahını
kabul edip vazgeçen kullara karşı çok bağışlayandır. İnsana yakışan hatasında
ısrar değil, tövbedir.

Adem, Allah’ın bir yasağını çiğnediği için
cennetten kovulmuştur. Bu günkü Müslümanlar Allah’ın yüzlerce emir ve
yasaklarını çiğnemesine rağmen Ataları olan Adem ve Havva’nın kovulduğu cennete
girmeyi düşünmeleri ne kadar gariptir. Değil mi?

7-Allah’ın Ademoğullarına emir ve
nasihatleri

Artık benden bir hidayet geldiği zaman
kim benim hidayetime tabi olursa o sapmaz ve sıkıntıya düşmez. ANCAK kim de
beni zikrimden yüz çevirirse, onun için sıkıntılı bir geçim vardır. Ve kıyamet
günü onu kör olarak kaldırırız.

O, Allah’ım! ben daha önce gören
biriyken şimdi niçin beni kör olarak haşrettin deyince, Allah: ‘Sana da bizim
ayetlerimiz geldiğinde sen onları unutmuş ve görmezlikten gelmiştin. Bu
böyledir, bugün de sen böyle unutulursun’ buyurur.

Ey Adem oğulları! Size avret
yerlerinizi örtecek bir elbise birde süslenecek giysi yarattık. Takva elbisesi
daha hayırlıdır. İşte bunlar Allah’ın ayetlerindendir. Belki düşünüp öğüt
alırlar.

Ey Adem oğulları! Şeytan, ana-babanızı
kötü yönlerini (Sevatihim) kendilerine göstermek için (takva) elbiselerini
soyarak cennetten çıkardığı gibi bir belaya düşürmesin. Çünkü o ve kabilesi
sizin onları göremeyeceğiniz yerden sizi görürler. Şüphesiz biz şeytanları
inanmayanların dostları yaptık

Şeytanın, Adem’i
kandırarak üzerinden düşürdüğü elbise normal elbise değil takva elbisesi idi. Çünkü
Adem isyan etmekle takva elbisesini düşürmüş oldu şeytanın tüm çabası
insanların takva elbiselerini onlardan soymaktır.

Kıyamet günü Rabbimiz bize nida edecek
ve !

Ey Ademoğulları! Ben size Şeytana
kulluk etmeyin çünkü o sizlere apaçık bir düşmandır, Bana kulluk edin apaçık
doğru yol budur demedim mi? Böyle iken andolsun ki o sizin içinizden birçok
kimseleri saptırdı Hala akıl erdiremiyor musunuz? İşte bu size vadedilen cehennemdir.
İnkarlarınızdan dolayı bu gün oraya giriniz
Bakara 38,Araf-26-27,Yasin
-60-64,Taha 123-124-126

Paylaş

Yazar Hakkında

Yoruma kapalı.